หน้าหลัก > พิพิธภัณฑ์ > ปลาบู่ทราย (Oxyeleotris marmorata)

ปลาบู่ทราย (Oxyeleotris marmorata)

Post: 20/10/2557 - By: arwut

ปลาบู่ทราย

ชื่ออื่น : ปลาบู่จาก, ปลาบู่ทอง, ปลาบู่เอื้อย, ปลาบู่สิงโต

ชื่อสามัญ : Marbled sleepy goby, Sand goby

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Oxyeleotris marmorata (Bleeker, 1852)

ชื่อวงศ์ : Eleotridae

ชื่ออันดับ : Perciformes

ชื่อชั้น : Actinopterygii

ชื่อไฟลัม : Chordata

 

ลักษณะ :

ปลาบู่ทรายจัดเป็นปลาขนาดกลาง ปกติมีขนาดประมาณ 30 เซนติเมตร ปลาบู่ทรายมีลักษณะลำตัวกลม ยาว หัวค่อนข้างโต และด้านบนของหัวแบนราบ หัวมีจุดสีดำประปราย ปากกว้าง ใหญ่ เปิดทางด้านบน มุมปากเฉียงลงและยาวถึงระดับกึ่งกลางตา ขากรรไกรล่างยื่นยาวกว่าขากรรไกรบน ทั้งขากรรไกรบนและขากรรไกรล่างมีฟันแหลมซี่เล็ก ๆ ลักษณะฟันเป็นแบบฟันแถวเดียว ลูกตาลักษณะโปนกลมอยู่บนหัวถัดจากริมฝีปากบน ครีบอกและครีบหางมีลักษณะกลม มน ใหญ่ มีลวดลายดำสลับขาว มีก้านครีบอ่อนอยู่ 15 - 16 ก้าน ครีบหลังมี 2 อัน ครีบอันหน้าสั้นเป็นหนาม 6 ก้าน ครีบอันหลังเป็นก้านครีบอ่อน 11 ก้าน ครีบท้องอยู่ในแนวเดียวกับครีบอกและมีก้านครีบอ่อน 5 ก้าน และมีความยาวครีบเท่ากับครีบหลังอันที่ 2 ส่วนของครีบมีลายสีน้ำตาลดำแดงสลับขาวเป็นแถบ ๆ ลำตัวมีเกล็ดแบบหนามคล้ายซี่หวี ลำตัวสีน้ำตาลเหลืองมีรอยปื้นสีดำกระจายทั่วตัว สีลำตัวของปลาบู่ทรายแตกต่างกันไปตามถิ่นที่อยู่อาศัย บางตัวสีอาจกลายเป็นสีเหลืองทองได้ จึงทำให้ได้ชื่ออีกชื่อหนึ่งว่าปลาบู่ทอง

ความแตกต่างลักษณะเพศ การสังเกตลักษณะความแตกต่างระหว่างปลาบู่เพศผู้และเพศเมีย ดูได้จากอวัยวะเพศที่อยู่ใกล้รูทวาร ปลาเพศผู้มีอวัยวะเพศเป็นแผ่นเนื้อขนาดเล็กเป็นรูปสามเหลี่ยมปลายแหลม ส่วนเพศเมียมีอวัยวะเพศเป็นแผ่นเนื้อขนาดใหญ่และป้าน ตอนปลายไม่แหลมแต่เป็นรูขนาดใหญ่ลักษณะคล้ายถ้วยน้ำชาขนาดเล็ก เมื่อพร้อมผสมพันธุ์ปลายอวัยวะเพศทั้งเพศผู้และเพศเมียมีสีแดง บางครั้งเห็นเส้นเลือดฝอยสีแดงที่มาเลี้ยงที่อวัยวะเพศได้ชัดเจน

 

อาหารและนิสัยการกินอาหาร :

ปลาบู่ทรายเป็นปลาที่กินเนื้อเป็นอาหาร เช่นลูกปลา กุ้ง แมลงน้ำ หอยและปู เป็นต้น ปลาบู่ทรายจัดว่าเป็นปลากินเนื้อที่มีนิสัยการกินอาหารที่แปลกไปกว่าปลากินเนื้อชนิดอื่น ๆ คือ แทนที่จะไล่ล่าเหยื่อ กลับพรางตัว หรือฝังตัวอยู่ในพื้นโคลนหรือพื้นทรายก้นน้ำ เหลือแต่ลูกตาโผล่ขึ้นมาเพื่อคอยสังเกตเหยื่อที่จะผ่านเข้ามาใกล้แล้วโผขึ้นมาจับกินเป็นอาหารอย่างรวดเร็ว

 

การแพร่กระจาย :

ปลาบู่ทรายเป็นปลาที่พบได้ทั่วไปในน้ำจืดและน้ำกร่อยเล็กน้อยในหลายประเทศโดยเฉพาะในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และหมู่เกาะมลายูได้แก่ บอร์เนียว เกาะสุมาตรา อินโดนีเซีย มาเลเซีย จีน ไทย สำหรับในประเทศไทยพบปลาบู่ขยายพันธุ์ทั่วไปตามแม่น้ำลำคลองและสาขาทั่วทุกภาค ตามหนองบึงและอ่างเก็บน้ำต่างๆ

 

ประโยชน์ :

ปลาบู่ทรายจัดเป็นปลาเศรษฐกิจที่สำคัญชนิดหนึ่ง โดยนิยมใช้เนื้อบริโภคกันมาช้านาน มีราคาขายที่แพง ปัจจุบันนิยมเพาะเลี้ยงกันอย่างกว้างขวาง นอกจากนี้แล้วในตัวที่มีสีกลายไปจากสีปกติ เช่นสีทองหรือสีเงินพบว่ามีการนำมาเลี้ยงเป็นปลาสวยงามอีกด้วย

 

ที่มา :

http://bangkrod.blogspot.com/2012/06/blog-post_11.html

http://bloggand.com/viewdiary.php?id=meogui&month=05-2013&date=19&group=7&gblog=82

http://www.fisheries.go.th/sf-chianrai/cultivate/boo.htm

http://www.nicaonline.com/index.php?option=com_content&view=article&id=938:2012-03-05-02-48-58&catid=36:2012-02-20-02-57-45&Itemid=116